Przemoc domowa? Zgłoś ją — sprawca może zostać natychmiast usunięty z domu

Przemoc domowa? Zgłoś ją — sprawca może zostać natychmiast usunięty z domu

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy dzwonić pod numer 112. Nie trzeba czekać na kolejną awanturę ani samodzielnie zbierać dowodów, by zgłosić przemoc. Zawiadomienie może złożyć zarówno osoba krzywdzona, jak i ktoś z jej otoczenia. Pomoc jest dostępna także wtedy, gdy sprawca nie mieszka już z osobą, wobec której stosuje przemoc.

Ochrona może oznaczać usunięcie sprawcy, a nie wyprowadzkę osoby krzywdzonej

Zgłoszenie można skierować do Policji lub prokuratury. W razie zagrożenia policjant ma możliwość nakazania osobie stosującej przemoc natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania oraz jego najbliższego otoczenia. Takie rozwiązanie pozwala chronić osobę pokrzywdzoną bez zmuszania jej do szukania innego miejsca pobytu.

Policja może również zakazać zbliżania się do mieszkania albo do osoby pokrzywdzonej na wyznaczoną odległość oraz kontaktowania się z nią. Ochrona może obejmować zakaz wstępu m.in. do jej zakładu pracy, szkoły, innej placówki oświatowej czy obiektu sportowego.

Na zastosowanie tych środków nie trzeba czekać do zakończenia postępowania karnego. Co do zasady obowiązują przez 14 dni, a sąd może przedłużyć ochronę w ramach zabezpieczenia.

Osoby doznające przemocy mogą korzystać z bezpłatnej pomocy psychologicznej, prawnej, medycznej i socjalnej. Dostępne są także interwencja kryzysowa oraz bezpieczne schronienie w specjalistycznym ośrodku wsparcia.

Kontrolowanie pieniędzy i izolowanie również powinno alarmować

Przemocy nie można rozpoznawać wyłącznie po siniakach. Może mieć charakter fizyczny, psychiczny, seksualny lub ekonomiczny. Uderzenia, szarpanie i popychanie to tylko część zachowań, na które trzeba reagować.

Sygnałem zagrożenia są również groźby, upokarzanie, ośmieszanie, zastraszanie, kontrolowanie telefonu czy odcinanie kontaktów z bliskimi. Krzywdzenie może polegać na pozbawianiu dostępu do pieniędzy, uniemożliwianiu podjęcia pracy i odbieraniu samodzielności. Przemocą bywa także zaniedbywanie człowieka wymagającego opieki.

Wspólny adres nie jest warunkiem uzyskania wsparcia. Ochrona obejmuje również sytuacje, w których osobę pokrzywdzoną i krzywdzącą łączy albo łączyła trwała relacja uczuciowa lub fizyczna, mimo że nie mieszkają razem.

Szczególnej uwagi otoczenia potrzebują dzieci, seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami i osoby niesamodzielne. Zależność od innych lub trudności w samodzielnym szukaniu pomocy sprawiają, że reakcja świadka może mieć kluczowe znaczenie dla ich bezpieczeństwa.

Niebieska Karta organizuje pomoc, ale nie zastępuje sprawy karnej

Procedura Niebieskiej Karty służy rozpoznaniu zagrożenia i skoordynowaniu wsparcia różnych instytucji. Może być prowadzona równolegle z postępowaniem karnym — nie jest jego zamiennikiem.

Do jej rozpoczęcia wystarcza uzasadnione podejrzenie przemocy oraz działanie uprawnionego przedstawiciela służb lub instytucji. Może to być m.in. policjant, pracownik socjalny, nauczyciel albo przedstawiciel ochrony zdrowia. Wszczęcie procedury nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy.

Przedstawiciele Policji, pomocy społecznej, oświaty i ochrony zdrowia oceniają niebezpieczeństwo, ustalają indywidualny plan pomocy i podejmują działania służące ochronie osoby krzywdzonej.

Jeśli pozwala na to sytuacja, warto zachowywać wiadomości, nagrania, fotografie obrażeń i dokumentację medyczną. Pomocne jest również notowanie dat oraz opisu zdarzeń. Brak takich materiałów nie jest powodem, by rezygnować ze zgłoszenia.

Jakie kary przewidują przepisy?

Jednym z przepisów stosowanych w sprawach przemocy domowej jest art. 207 Kodeksu karnego, dotyczący znęcania się fizycznego lub psychicznego m.in. nad osobą najbliższą albo pozostającą w zależności od sprawcy. Przewidziane w nim kary zależą od okoliczności:

  • w podstawowym przypadku — od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności;
  • gdy pokrzywdzona osoba jest nieporadna z powodu wieku, stanu psychicznego lub fizycznego — od 6 miesięcy do 8 lat;
  • przy szczególnym okrucieństwie — od roku do 10 lat;
  • jeżeli następstwem znęcania się jest targnięcie się osoby pokrzywdzonej na własne życie — od 2 do 15 lat.

Nie każde zachowanie jest oceniane wyłącznie na podstawie tego artykułu. Zastosowanie mogą mieć również przepisy o groźbach karalnych, naruszeniu nietykalności cielesnej lub spowodowaniu uszczerbku na zdrowiu. Kwalifikacja prawna zależy od ustaleń w konkretnej sprawie.

Świadek nie musi sam rozstrzygać, czy doszło do przestępstwa

Krzyki, wołanie o ratunek, odgłosy budzące obawy, widoczne obrażenia czy oznaki zastraszenia nie powinny pozostawać bez odpowiedzi. Dotyczy to sąsiadów, krewnych, znajomych, nauczycieli i współpracowników. Każdy, kto wie o przemocy, może poinformować Policję. Ustalenie, czy popełniono przestępstwo, jest zadaniem właściwych służb.

Problemy życiowe, napięcia w rodzinie ani silne emocje nie usprawiedliwiają krzywdzenia. Rozmowa, zgłoszenie lub telefon alarmowy mogą uruchomić pomoc, po którą osoba zagrożona nie jest w stanie sięgnąć samodzielnie.

Źródło: Komenda Miejska Policji w Szczecinie – Portal polskiej Policji